اثر بخشی رفتار درمانی دیالکتیکی بر خودنظم‌دهی شناختی هیجان و صمیمیت زناشویی زنان در آستانه طلاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی، گروه روانشناسی و مشاوره، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف تعیین تاثیر رفتار درمانی دیالکتیکی بر خودنظم‌دهی شناختی هیجان و صمیمیت زناشویی زنان در آستانه طلاق انجام شد.
روش: روش پژوهش از منظر هدف کاربردی و از منظر جمع آوری داده ها کمی بود. ااین مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زنان در آستانه طلاق مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره منطقه پنج شهر تهران در سال 1399 بودند که از میان آنها تعداد 40 نفر پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی به کمک قرعه‌کشی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت رفتار درمانی دیالکتیکی قرار گرفت و گروه کنترل آموزشی ندید. ابزارهای پژوهش فرم کوتاه پرسشنامه خودنظم‌دهی شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (2006) و پرسشنامه صمیمیت زناشویی والکر و تامپسون (1983) بودند. داده‌ها با روش‌های مجذور کای، آزمون تی مستقل و تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS-19 تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر سن، تحصیلات و نوع ازدواج تفاوت معناداری نداشتند (05/0<P). همچنین، گروه‌ها در مرحله پیش‌آزمون از نظر خودنظم‌دهی شناختی هیجان و صمیمیت زناشویی تفاوت معناداری نداشتند (05/0<P)، اما در مرحله پس‌آزمون از نظر آنها تفاوت معناداری داشتند (05/0P<). به عبارت دیگر، رفتار درمانی دیالکتیکی باعث افزایش راهبردهای مثبت خودنظم‌دهی شناختی هیجان و صمیمیت زناشویی و کاهش راهبردهای منفی خودنظم‌دهی شناختی هیجان در زنان آستانه طلاق شد (001/0P<).
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، درمانگران و مشاوران می‌توانند از روش رفتار درمانی دیالکتیکی در کنار سایر روش‌های درمانی برای بهبود ویژگی‌های روانشناختی زنان در آستانه طلاق به‌ویژه بهبود خودنظم‌دهی شناختی هیجان و صمیمیت زناشویی آنان استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها